ایزوسیانات چیست؟ خرید + ۷ کاربرد ایزوسیانات در صنایع مختلف

ایزوسیانات-چیست

فهرست مطالب

شاید برای شما نیز این سوال پیش آمده است که ایزوسیانات چیست؟

ایزوسیانات‌ها مجموعه‌ای از ترکیبات شیمیایی بسیار واکنش پذیر هستند که فرمول عمومی آن ها (–N=C=O) است. این مواد به دلیل ویژگی‌ها و خواص منحصر به فردشان در صنایع مختلفی همچون رنگ و رزین، فوم و پلی‌اورتان، مواد اولیه چسب، لاستیک و پلاستیک، مواد شوینده و بهداشتی و… کاربرد دارند. در ادامه علاوه بر معرفی بیشتر این محصول، به تاریخچه ، انواع ایزوسیانات، کاربرد، ویژگی ها و خواص ایزوسیانات ها می پردازیم.

تاریخچه ایزوسیانات

در قرون گذشته، ایزوسیانات به عنوان یک ماده طبیعی در برخی از گیاهان و حیوانات شناخته می‌شد و تا قرن ۲۰، به صورت محدود در صنعت به کار می‌رفت. با پیشرفت علم شیمی و تکنولوژی در قرن ۲۰، تولید ایزوسیانات‌ها به صورت صنعتی و انبوه آغاز شد و در سال ۱۹۳۷، هربرت بویه در آلمان موفق شد به‌ صورت اولیه متیل‌ایزوسیانات را تولید کند. این پیشرفت بعدها منجر به دستاوردهای مهمی در تولید پلی‌اورتان‌ها و رنگ‌ها گردید.

از دهه ۱۹۵۰ به بعد، پژوهش‌ها و تحقیقات بیشتری در زمینه ایزوسیانات‌ها انجام شد و نوعی ایزوسیانات با نام تولوئن‌دی‌ایزوسیانات (TDI) برای تولید پلی‌اورتان‌ها معرفی شد که تا به امروز این ماده به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ایزوسیانات‌ها شناخته می‌شود.

در سال‌های بعد، به‌ویژه از دهه ۱۹۷۰، بهبود فرآیندها و کاهش خطرات این ماده در اولویت قرار گرفت. از خطرات این ماده می توان به مواردی چون مشکلات تنفسی، پوستی، ایجاد آلرژی و… اشاره کرد.

اکنون، ایزوسیانات‌ را به عنوان ماده ای حیاتی در صنایع مختلف می‌شناسند و نقش مهمی در تولید محصولات گوناگون از جمله فوم پلی‌اورتان‌ها، رنگ‌ها، رزین‌ها، چسب‌ها و… ایفا می کنند.

تاریخچه ایزوسیانات

انواع ایزوسیانات چیست

ایزوسیانات ها انواع مختلفی دارند که در ادامه به برخی از شناخته شده‌ترین و پرکاربردترین آن ها خواهیم پرداخت.

۱. متیل‌ایزوسیانات (MIC)

متیل ایزوسیانات

متیل‌ایزوسیانات یکی از انواع مهم ایزوسیانات است که در صنایع پلیمری به ویژه پلی اورتان ها به کار می‌رود. فرمول مولکولی این ماده CH3NCO است . متیل‌ایزوسیانات در تولید آفت کش های کاربامات (مانند کارباریل، کربوفوران، متومیل و آلدیکارب) است. همچنین در تولید پوشش‌ها، رنگ‌ها،  لاستیک و چسب مورد استفاده قرار می‌گیرد. از ویژگی های بارز آن می توان به انعطاف‌پذیری و ضدآب بودن این ماده اشاره کرد.

۲. فنیل‌ایزوسیانات (PHDI)

فنیل ایزوسیانات

فنیل‌ایزوسیانات نوع دیگری از ایزوسیانات است که معمولاً به اختصار PhNCO نامیده می شود. این ماده از یک حلقه فنیل متصل به گروه عاملی ایزوسیانات تشکیل شده است. فنیل ایزوسیانات ماده ای بی رنگ و واکنش پذیر با آب است و دارای بوی قوی و بخارات پارگی است؛ بنابراین باید با احتیاط از آن استفاده کرد.

 این ترکیب دارای ویژگی‌های مقاومت مکانیکی و حرارتی بالا است و برای تولید قطعات خودرو، مصالح ساختمانی و محصولات صنعتی استفاده می‌شود.

۳. تولوئن‌دی‌ایزوسیانات (TDI)

تولوئن دی ایزوسیانات

تولوئن دی ایزوسیانات (TDI) یکی از ترکیبات مهم در تولید پلی اورتان ها به شمار می رود که از طریق واکنش تولوئن دی‌آمین (TDA) و دی نیتروتولوئن تشکیل می شود. این ترکیب در تولید فرم‌های گرمازدایی، بخش‌های خودرو، کف‌پوش‌ها و انواع محصولات خانگی استفاده می‌شود.

۴. هگزامتیلن دی‌ایزوسیانات (HDI)

هگزا متیلن دی ایزوسیانات

هگزامتیلن دی ایزوسیانات (HDI) یک ترکیب آلی و یکی از انواع دی ایزوسیانات ها  با فرمول CH2)6 (NCO)2) است.  این ماده در تولید فوم های پلی اورتان و پوشش های فوق العاده با کیفیت به کار می رود و در برخی از رنگ های صنعتی نیز یافت می شود.

خواص ایزوسیانات چیست ؟

ایزوسیانات‌ به عنوان یک ترکیب شیمیایی پرکاربرد در صنایع مختلف، ویژگی های منحصر به فرد و گسترده ای دارد که در ادامه به برخی از این ویژگی‌ها اشاره می‌کنیم:

۱. خواص رئوسیانوژنیک

 ایزوسیانات‌ها به علت وجود گروه ایزوسیانات، دارای خواص رئوسیانوژنیک هستند. این به این معناست که ایزوسیانات‌ها می‌توانند با آب و مواد دیگر واکنش نشان دهند و سیانید آزاد کنند. به همین دلیل، کار با ایزوسیانات‌ها نیازمند رعایت اصول ایمنی و محافظتی است.

۲. منبع پلیمریزاسیون

 ایزوسیانات‌ها یکی از مهم‌ترین منابع پلیمریزاسیون در تولید پلی‌اورتان‌ها هستند. با ترکیب ایزوسیانات با الکل‌ها (مانند پلی‌الکل‌ها و دی‌آلکل‌ها)، پلی‌اورتان‌ها تشکیل می‌شوند که خواص متنوع و منحصر به فردی دارند. این پلیمرها به علت انعطاف‌پذیری، مقاومت به آب، خواص عایقی و استحکام، در صنایع مختلف استفاده می‌شوند.

۳. مقاومت شیمیایی

 ایزوسیانات‌ها دارای مقاومت شیمیایی بالایی هستند و به‌عنوان رکن‌های اصلی در تولید رنگ‌ها، رزین‌ها، چسب‌ها و پوشش‌های محافظ استفاده می‌شوند. این خواص، آن‌ها را در برابر آب، مواد شیمیایی و تغییرات زیست‌محیطی مقاوم می‌سازد.

۴. چسبندگی به سطوح مختلف

 ایزوسیانات‌ها دارای خواص چسبندگی بالا به انواع سطوح مانند فلز، چوب، پلاستیک و شیشه هستند. به همین دلیل، در تولید چسب‌ها و محصولات چسب‌سازی استفاده می‌شوند.

۵. خواص مکانیکی

 بعضی از ایزوسیانات‌ها دارای خواص مکانیکی بالا هستند که آن‌ها را برای استفاده در قطعات خودرو، تجهیزات و محصولات نیازمند مقاومت مکانیکی و ضدسایش می‌کند.

کاربرد ایزوسیانات چیست ؟

در زیر به برخی از کاربردهای رایج ایزوسیانات می پردازیم.

کاربرد ایزوسیانات

۱. چسب‌ها و صنایع چسب‌سازی
۲. صنعت رنگ و رزین و کفپوش صنعتی
۳. صنعت خودروسازی (حمل و نقل)
۴. صنایع الکترونیک
۵. محصولات لاستیکی و پلاستیکی
۶. روان کننده مواد گریس
۷. مواد افزودنی سوخت

کاربرد ایزوسیانات در صنایع رنگ و پوشش

کاربرد ایزوسیانات-در-صنایع-رنگ-و-پوشش

ایزوسیانات به عنوان عامل اتصال عرضی و سخت‌کننده در تولید رنگ‌ها و پوشش‌های مختلف استفاده می‌شوند. این ترکیبات بهبود ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی رنگ‌ها را فراهم می‌کنند.
یکی از کاربردهای رایج ایزوسیانات، تولید پوشش‌های پلی‌یورتان است. این پوشش ها در محافظت از سطوح بام منازل و کارگاه‌ها کاربرد دارند. از ویژگی های پوشش های پلی اورتان، مقاومت عالی در برابر شرایط جوی و انعطاف‌پذیری مناسب هستند.
پوشش‌های پلی‌یورتان در صنعت کف‌سازی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند. آنها برای مناطق با تردد بالا یا شرایط سخت مناسب هستند زیرا دارای دوام و انعطاف‌پذیری بالا هستند و محافظت طولانی مدت در برابر فشار و سایش را فراهم می‌کنند.
در پوشش‌های دریایی، مواد مخصوصی مانند کرونیت برای محافظت بیشتر در برابر آب شور و شرایط دریایی استفاده می‌شود. این پوشش‌ها به محافظت در شرایط دریایی ناهموار و مرطوب کمک کرده و مانع از تأثیرات آب و هوا بر سطوح مختلف می‌شوند، که برای محیط‌های دریایی مناسب‌تر هستند.

کاربرد ایزوسیانات در صنایع ساختمانی

کاربرد-ایزوسیانات-در-صنایع-ساختمانی

ایزوسیانات، به عنوان یک ماده شیمیایی با وزن مولکولی کم و واکنش‌پذیر، کاربردهای گسترده‌ای در صنایع ساختمانی دارند. این ترکیبات در تولید فوم‌های انعطاف‌پذیر و سفت، الیاف، و پوشش‌های مختلف چون رنگ‌ها و ورنیش، جهت حفاظت از سطوح ساختمانی مانند سیمان، چوب، فیبرگلاس، فولاد و آلومینیوم به‌کار می‌روند.

محصولات اسپری پلی‌یورتان حاوی ایزوسیانات برای حفاظت از انواع سطوح در این صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرند. این پوشش‌ها به عنوان یک لایه حفاظتی با دوام در برابر شرایط جوی، ضربات، و سایش عمل می‌کنند و از دوام بالایی برخوردارند.

کاربرد ایزوسیانات در صنعت خودرو سازی

کاربرد-ایزوسیانات-در-صنایع-رنگ-خودرو

ایزوسیانات به عنوان ترکیبات شیمیایی در صنعت خودرو کاربردهای متعددی دارد. این ترکیبات جزء اصلی رنگ‌ها و پوشش‌های خودرو بوده و برای مقاومت بالا و دوام در تعمیر بدنه خودروها به کار می‌روند.
ایزوسیانات در سیستم‌های فوم داخلی خودرو نیز به‌کار می‌روند و از جمله در ساخت صندلی‌ها و فرمان مورد استفاده قرار می‌گیرند. این کاربردهای متعدد ایزوسیانات در صنعت خودرو به بهبود عملکرد و ظاهر وسایل نقلیه می‌انجامد.

به طور خلاصه، ایزوسیانات‌ها به دلیل وجود ترکیباتی با ویژگی‌ها و خواص متنوع و منحصر به فرد، نقش کلیدی در صنایع مختلف ایفا می کنند. 

همچنین، جهت آشنایی بیشتر با کاربرد ایزوسیانات، کلیک کنید.

به این مطلب امتیاز ‌دهید
3.2/5
به اشتراک بگذارید
مطالب مرتبط
مطالب محبوب

7 پاسخ

  1. کاش یه مقالم راجع به تک تک انواع ایزوسیانات ها می ذاشتید… معرفیشون می کردید…

  2. خسته نباشید.
    من اینو اضافه کنم که یوهان فردریش جزو یکی از کاشفان اولیه ایزوسیانات بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فهرست مطالب

به این مطلب امتیاز ‌دهید
به اشتراک بگذارید