تفاوت پلی آمید 6 با 66
در حوزه مواد پلیمری و پلاستیک های مهندسی، پلی آمیدها به عنوان موادی مقاوم و چندکاره شناخته می شوند که در ساخت قطعات صنعتی و محصولات روزمره نقش کلیدی دارند. پلی آمید ۶ و پلی آمید ۶۶، دو نوع رایج از این خانواده، اغلب با نام نایلون ۶ و نایلون ۶۶ هم خوانده می شوند و به دلیل خواص مکانیکی و حرارتی آن، در صنایع خودرو، نساجی، الکترونیک و ماشین آلات کاربرد گسترده دارند.
بررسی تفاوت پلی آمید ۶ و ۶۶ نشان میدهد که انتخاب بین آنها بستگی به نیازهای خاص مانند مقاومت حرارتی یا هزینه دارد. در ادامه این مطلب از شرکت شیمیایی کمیسان به PA6 vs PA66 می پردازیم و جزئیاتی مانند پلی آمید ۶ چیست؟، پلی آمید ۶۶ چیست، مقایسه و کاربردهای آنها را بررسی می کنیم.
پلی آمید ۶ که به عنوان نایلون ۶ هم معروف است، یک نوع پلاستیک مهندسی نیمه بلوری از خانواده پلی آمیدها به شمار می رود. این ماده از طریق فرآیند پلیمریزاسیون کاپرولاکتام تولید می شود و به دلیل ساختار ساده اش، پردازش آسان و هزینه مناسبی دارد. پلی آمید ۶ در گریدهای مختلف از جمله خام و تقویت شده عرضه می شود و به عنوان پلی آمید مهندسی شده در صنایع متنوع استفاده می گردد.
ساختار پلی آمید ۶ بر پایه مونومر واحد کاپرولاکتام (با ۶ اتم کربن) تشکیل شده که از طریق پلیمریزاسیون باز شدن حلقه به زنجیرهای مولکولی تبدیل می شود. این تفاوت ساختاری پلی آمیدها باعث می شود زنجیره ها کمتر منظم باشد و بلورینگی متوسط (حدود ۲۰-۳)
نقطه ذوب آن حدود ۲۲۰ درجه سانتی گراد است و گروه های آمید (-CONH-) در زنجیره اصلی، پیوندهای هیدروژنی تشکیل می دهد که استحکام را فراهم می کنند، اما کمتر نسبت به انواع دیگر متراکم است. این ساختار ساده تر، پلی آمید ۶ را برای روش های پردازش مانند قالب گیری تزریقی و اکستروژن مناسب می سازد و امکان تولید قطعات پیچیده را می دهد. علاوه بر این، در پلی آمید الیاف و گریدهای تقویت شده، افزودن الیاف شیشه (۱۵-۵۰ درصد) ساختار را تقویت می کند و خواص مکانیکی را بهبود می بخشد.
📚 بیشتر بخوانید…
پلی آمید ۶ ویژگی های متنوعی دارد که آن را برای استفاده در محیط های مختلف مناسب می کند، از جمله تعادل بین استحکام و انعطاف پذیری که در صنایع تولیدی مهم است. در ادامه به ویژگی های مهم نایلون ۶ می پردازیم:
ویژگی پلی آمید ۶ در انعطاف پذیری بالا برجسته است، به طوری که می تواند بدون شکستن خم شود و ضربه ها را جذب کند. این ویژگی به دلیل ساختار مولکولی کمتر بلوری ناشی می شود و در محیط های مرطوب افزایش می یابد، زیرا جذب رطوبت پلی آمید به عنوان نرم کننده عمل می کند.
خواص مکانیکی پلی آمید ۶ شامل استحکام کششی و خوب (حدود ۵۰-۸۰ مگاپاسکال) و سختی بالا است که آن را برای قطعات تحت تنش مناسب می سازد. این استحکام در گرید های تقویت شده با شیشه تا دو برابر افزایش می یابد و مقاومت در برابر خستگی را بهبود می بخشد.
مقاومت حرارتی PA6 متوسط است و می تواند دمای مداوم ۱۲۰-۱۸۰ درجه سانتی گراد را تحمل کند، اما در دماهای بالاتر نرم می شود. این ویژگی برای کاربردهای معمولی کافی است، اما در محیط های بسیار داغ نیاز به تقویت دارد.
جذب رطوبت پلی آمید ۶ بالا (۸.۵-۱۰ درصد) است که می تواند ابعاد را ۱-۲ درصد تغییر دهد، اما در عین حال انعطاف را افزایش می دهد و برای قطعات در تماس با آب مفید است.
مقاومت شیمیایی پلی آمیدها در پلی آمید ۶ مناسب است، به ویژه در برابر روغن ها، بنزین و حلال های آلی، اما در برابر اسیدهای قوی مانند هیدروکلریک اسید ضعیف عمل می کند و نیاز به محافظت دارد.
پلی آمید ۶۶ یا نایلون ۶۶، یک پلاستیک مهندسی نیمه بلوری است که از ترکیب دو مونومر تولید می شود و به دلیل خواص برترش در کاربردهای سنگین استفاده می گردد. این ماده در گریدهای مختلف موجود است و به عنوان یک پلی آمید مهندسی شده شناخته می شود.
ساختار پلی آمید ۶۶ از واکنش تراکمی هگزامتیلن دی آمین و اسید آدیپیک (هر کدام شش کربنی) به وجود می آید که زنجیرهای مولکولی منظم تر و بلورینگی بالاتر (۳۰-۴۰ درصد) ایجاد می کند. این تفاوت ساختاری پلی آمیدها پیوندهای هیدروژنی متراکم تری تشکیل می دهد و فضای کمتری بین زنجیره ها باقی می گذارد که جذب رطوبت را کاهش می دهد.
نقطه ذوب آن حدود ۲۵۰-۲۶۴ درجه سانتی گراد است و ساختار متقارن، سختی را افزایش می دهد. پردازش آن با قالب گیری تزریقی ممکن است، اما به دلیل نقطه ذوب بالا، نیاز به تجهیزات دقیق تر دارد. در گریدهای تقویت شده، افزودن الیاف شیشه ساختار را محکم تر می کند و مقاومت سایشی را بهبود می بخشد.
📚 بیشتر بخوانید…
استفاده از اسید آدیپیک در پلی آمید ۶۶
PA66 ویژگی های پیشرفته ای دارد که آن را از انواع دیگر متمایز می کند، مانند سختی بالا و مقاومت حرارتی که در صنایع اهمیت بالایی دارد.
ویژگی پلی آمید ۶۶ در سختی بالا (الاستیک بیشتر) برجسته است که استحکام کششی را به ۷۰-۱۰۰ مگاپاسکال می رساند و برای قطعات مختلف در صنایع ایده آل است. این ویژگی حتی در گریدهای تقویت شده بهتر می شود.
مقاومت حرارتی در پلی آمید ۶۶ بسیار بالاتر بوده و می تواند دمای مداوم ۱۵۰-۱۸۰ درجه و موقت تا ۲۰۰ درجه را بدون از دست دادن شکل خود تحمل کند.
جذب رطوبت پلی آمید ۶۶ پایین تر (۷.۵-۸.۵ درصد) است که اثبات ابعادی را حفظ می کند و تغییرات کمتری در محیط های مرطوب ایجاد می نماید.
مقاومت شیمیایی پلی آمیدها در پلی آمید ۶۶ کمی بهتر از نوع ۶ آن است، به ویژه در روغن ها، بنزین، اسیدهای ضعیف و نمک هایی مانند کلرید کلسیم، که آن را برای صنایع شیمیایی مناسب می کند.
این ویژگی نایلون ۶۶ عالی است و می تواند تا ۶۰۰۰۰ چرخه سایش را تحمل کند که در ماشین آلات و قطعات متحرک مفید است.
تفاوت پلی آمید ۶ و ۶۶ عمدتا به ساختار شیمیایی و خواص ناشی از آن برمی گردد که PA6 vs PA66 را به یک مقایسه کلیدی در مهندسی مواد تبدیل کرده است. در ادامه به مقایسه پلی آمید ۶ و پلی آمید ۶۶ در حوزه های مختلف می پردازیم:
تفاوت ساختاری پلی آمید ها در این است که پلی آمید ۶ از یک مونومر ساخته می شود و زنجیره های کمتر منظم دارد، در حالی که پلی آمید ۶۶ از دو مونومر تشکیل شده و بلورینگی بالاتری ایجاد می کند که سختی را افزایش می دهد.
نقطه ذوب پلی آمید ۶، ۲۲۰ درجه است، اما پلی آمید ۶۶ به ۲۵۶ درجه می رسد که مقاومت حرارتی PA6 را کمتر می کند و PA66 را برای دماهای بالا مانند ۱۸۰ درجه مناسب تر می کند.
خواص مکانیکی پلی آمید ۶ بر چقرمگی و مقاومت ضربه تمرکز دارد، اما پلی آمید ۶۶ سختی و استحکام کششی بالاتری دارد و در برابر ضربه مقاوم تر است.
مقاومت شیمیایی پلی آمیدها در هر دو خوب است، اما پلی آمید ۶۶ کمی برتر عمل می کند، به ویژه در برابر اسیدها و نمک ها.
📚 بیشتر بخوانید…
انواع پلی آمید کدام است؟(تفاوت پلی آمید با پلی استر)
تفاوت قیمت پلی آمید ۶ و ۶۶، PA6 ارزان تر و آسان تر در پردازش است، در حالی که PA66 گران تر است اما دوام بیشتری دارد.
در جدول زیر نیز خلاصه ای از تفاوت های PA6 و PA66 ارائه شده است:
ویژگی | PA6 | PA66 |
|---|---|---|
نقطه ذوب | ۲۱۷-۲۲۳ درجه سانتی گراد | ۲۵۵-۲۶۰ درجه سانتی گراد |
جذب رطوبت | بالاتر | کمتر |
مقاومت ضربه | بهتر در ضربه، انعطاف پذیرتر | سختی بیشتر، انعطاف پذیری کمتر |
مقاومت حرارتی | کمتر | بالاتر |
هزینه | ارزان تر | گران تر |
پلی آمید ۶ به دلیل تعادل مناسب بین هزینه پایین، انعطاف پذیری بالا و قابلیت پردازش آسان به گزینه ای ایده آل برای کاربردهای عمومی و تولید انبوه تبدیل کرده است. کاربردهای پلی آمید ۶ شامل موارد زیر می شود:
پلی آمید ۶ بیشتر در قطعات داخلی و غیر حرارتی مانند داشبورد، دستگیره درب، پوشش های داخلی، پدال ها و اجزای سیستم تهویه استفاده می شود. این کاربرد دلیل خواص مکانیکی پلی آمید ۶ مانند سختی بالا و مقاومت ضربه ای عالی است که اجازه می دهد قطعات بدون شکستن تحت فشارهای روزمره دوام بیاورند.
پلی آمید ۶ در صنعت نساجی برای تولید انواع الیاف و نخ ها مانند جوراب، لباس های ورزشی، پارچه های ضدآب و طناب های کوهنوردی کاربرد دارد. الیاف پلی آمید ۶ انعطاف پذیر و مقاوم در برابر سایش است و می توان رنگ را به خوبی جذب کند.
در بخش ماشین آلات صنعتی، کاربردهای صنعتی پلی آمید ۶ شامل ساخت چرخ دنده ها، غلتک ها، بوشینگ ها و تسمه های نقاله می شود که نیاز به مقاومت سایشی بالا و اصطکاک کم دارند. این قطعات در دستگاه های تولیدی مانند چاپگرها، ماشین های کشاورزی و تجهیزات کارخانه ای استفاده می شوند.
پلی آمید ۶ به عنوان عایق الکتریکی در کابلها، اتصالات برقی، قطع کننده های مدار، سوکت ها و محفظه های دستگاه های الکترونیکی کاربرد دارد. این استفاده به دلیل خواص عایق بودن و مقاومت در برابر جریان الکتریکی پلی آمید ۶ است که ایمنی را افزایش می دهد.
در کالاهای مصرفی، پلی آمید ۶ برای ساخت تجهیزات ورزشی و لوازم خانگی مانند دسته جاروبرقی، مسواک ها، شانه ها و حتی فیلم های بسته بندی مواد غذایی استفاده می شود.
پلی آمید ۶۶ به دلیل سختی بالاتر،مقاومت حرارتی برتر و جذب رطوبت کمتر، برای محیط های چالش برانگیز و کاربردهای سنگین برجسته می کند، جایی که دوام طولانی اهمیت زیادی دارد.
در صنعت خودرو، عملکرد پلی آمید در خودرو را برای قطعات زیر کاپوت مانند مخازن رادیاتور، لوله سوخت، کانکتور برقی و پوشش های موتور مناسب می کند، زیرا می تواند حرارت بالا (تا ۱۸۰ درجه) را تحمل کند. این کاربرد به دلیل مقاومت حرارتی PA66 است که از تغییر شکل جلوگیری می کند و در خودروهای مدرن برای کاهش وزن و افزایش کارایی استفاده می شود.
پلی آمید ۶۶ در نساجی برای تولید محصولات مقاوم مانند کمربند ایمنی خودرو، چترهای نجات، پوشاک نظامی، کیسه های هوا و نخ های صنعتی سنگین کاربرد دارد. پلی آمید الیاف و گریدهای تقویت شده در اینجا استحکام کششی بالا را فراهم می کند که در برابر پارگی و کشش مقاوم است و برای کاربردهای ایمنی حیاتی است.
در ماشین آلات، پلی آمید ۶۶ برای ساخت بلبرینگ ها، لوله های هیدرولیک، اجزای ساختاری مانند قاب ها، چرخ دنده های سنگین و اتصالات تحت فشار کاربرد دارد. این قطعات در تجهیزات کارخانه ای، ماشین های CNC و دستگاه های نفتی استفاده می شوند، جایی که پلی آمید مهندسی شده مقاومت سایشی بالا را ارائه می دهد.
پلی آمید ۶۶ به عنوان عایق در سیم کشی های حرارتی بالا، اتصالات الکتریکی، محفظه های مدار و کانکتورهای دستگاه های الکترونیکی کاربرد دارد. این استفاده به دلیل ثبات در حرارت و رطوبت است که عملکرد را حفظ می کند و در محصولات مانند باتری های خودرو یا تجهیزات مخابراتی دیده می شود.
در کالاهای مصرفی، پلی آمید ۶۶ برای ابزارهای باغبانی مانند دسته چمن زن، مبلمان های مقاوم، ماژول های باتری گوشی و لوازم آشپزخانه حرارتی کاربرد دارد. این کاربردها به دلیل سختی و دوام PA66 در برابر استفاده مقاوم هستند که کیفیت محصولات را با توجه به قیمت پلی آمید ۶۶ توجیه می کند.
انتخاب بین PA6 و PA66 وابسته به پروژه شما است. اگر پروژه شما نیازمند مقاومت حرارتی بالاتر، سختی و عملکرد بهتر در شرایط خشک باشد، PA66 گزینه مناسب تری است، زیرا نقطه ذوب بالاتری دارد و در صنایع خودروسازی عالی عمل می کند. در مقابل، PA6 برای کاربردهایی که جذب ضربه بالا، انعطاف پذیری در شرایط مرطوب و هزینه کمتر اولویت دارد، بهتر است.
پلی آمید ۶ یک نوع پلاستیک مهندسی نیمه بلوری از خانواده پلی آمیدها به شمار می رود. این ماده که به نایلون ۶ معروف است، ویژگی هایی مانند انعطاف پذیری، استحکام مکانیکی، جذب رطوبت و … دارد.
پلی آمید ۶ و ۶۶ هر دو در صنایع خودروسازی، ماشین آلات، نساجی، صنعت الکتریکی و الکترونیکی و کالاهای مصرفی کاربرد دارند.
نایلون ۶۶، یک پلاستیک مهندسی نیمه بلوری است که از ترکیب دو مونومر تولید می شود و به دلیل خواص برتری مانند استحکام بالا، مقاومت شیمیایی، مقاومت سایشی و … مورد استفاده قرار می گیرد.
تفاوت PA6 vs PA66 عمدتا به ساختار شیمیایی، مقاومت شیمیایی، قیمت، جذب رطوبت، مقاومت مکانیکی و … برمی گردد.
اگر به دنبال مقاومت حرارتی بالاتر، سختی و عملکرد بهتر در شرایط خشک هستید، PA66 گزینه مناسب تری است. در مقابل، PA6 برای کاربردهایی که جذب ضربه بالا، انعطاف پذیری در شرایط مرطوب و هزینه کمتر اولویت دارد، بهتر است.