۸ کاربرد اصلی پلیمر در پزشکی

کاربرد پلیمر در پزشکی

فهرست مطالب

مراقبت ‏های پزشکی مدرن بدون استفاده از مواد پلاستیکی قابل اجرا نیستند. مواد پلیمری با افزایش ایمنی و کاهش هزینه کلی درمان پزشکی در جهان، صنعت پزشکی را رو به بهبود کشانده است. از کاربرد‏های پلیمر در پزشکی می‌‏توان به تجهیزات آزمایشگاهی، بسته بندی پزشکی، سیستم‏ های دارورسانی، کمپرسور‏های اکسیژن و غیره اشاره کرد

کاربرد پلیمر‏ها در پزشکی

مواد پلیمری با افزایش انعطاف پذیری و دوام بالا در طیف گسترده‏ ای از کاربرد ‏ها قرار می ‏گیرد.این مواد جایگزین قانع کننده ‏ای برای مواد سنتی مثل فلزات و سرامیک در دنیای پزشکی هستند. در ادامه هشت کاربرد اصلی و مهم پلیمر‏ ها در صنعت پزشکی را بررسی می ‏کنیم.

ساخت ایمپلنت

ایمپلنت ‏های پلیمری با شوینده دارویی، یک راه تزریقی قانع کننده و مناسب برای شیمی درمانی سرطان است. با توجه به خواص فیزیکی و شیمیایی منحصر به فرد خود، دارو‏ها را می‏ تواند توسط پلیمر ‏های مصنوعی، کپسوله کند تا بافت ‏های سرطانی را مورد هدف خود قرار دهد و مورد رهاسازی دارو در محل تومور قرار بگیرد. 

ایمپلنت ‏های پلیمری حاوی دارو یا به تنهایی با سایر روش‏ های پزشکی، نقش مهمی در درمان سرطان در آینده دارند.

بسته بندی پزشکی

پلیمر‏ ها در صنعت بسته بندی دارویی نقش گسترده و مهمی دارند. بسته بندی ‏های پلیمری، خاصیت ضد باکتریایی و ضد آب را دارند که به افزایش طول تاریخ انقضای دارو و کاهش خطر عفونت کمک می ‏کند. 

در بسته بندی دارویی، پلیمر‏های پلی اتیلن، پلی پروپیلن و پلی وینیل کلراید بیشترین استفاده را دارند.

📚 بیشتر بخوانید…       

 ماده پلی اتیلن (polyethylene) چیست؟ {بررسی انواع گرید}

تجهیزات پزشکی

پلیمر هایی که اکثرا برای تجهیزات پزشکی مورد استفاده قرار می‏ گیرند، توانایی مقاومت در برابر ضربه را دارند. سطوح پلیمری در برابر سطوح فلزی بسیار سبک تر هستند، این ویژگی باعث راحتی در حمل و نقل و جا به جایی آن می‏ شود.

خاصیت سبک وزن بودن پلیمر‏ ها، کار را با دستگاه‏ ها برای متخصصان پزشکی راحت تر می ‏کند.

جراحی و بخیه

 پلیمر‏ ها در بسیاری از جراحی‏ها حضور دارند و جایگزین مناسبی برای بخیه ‏ها هستند. اغلب با خطر عفونت و درد مداوم رو به رو می ‏شود. طیف وسیعی از پلیمر ها هستند که به عنوان بخیه از آن‏ها استفاده می ‏شود که از پلیمر های طبیعی تا مصنوعی را در بر می‏ گیرند. بخیه ‏ها عمدتا به دو دسته جذبی و غیرجذبی تقسیم می‏ شوند.

بخیه جذبی (Absorbable suture)

بخیه جذبی یا قابل حل، همانگونه که از نام آن پیداست، در داخل بدن قابل جذب هستند؛ یعنی نیازی به برداشتن آن‏ ها نیست و از پلیمر‏ هایی مثل پلی گلیکولیک و پلی کاپرولاکتون ساخته شده اند. این بخیه حلی شدنی، برای جراحی‏ های کوچک و زخم‏ های سطحی استفاده می‏ شود.

بخیه غیر جذبی (Nonabsorbable sutures)

 بخیه‏ غیر جذبی یا غیر قابل حل، از پلی استر و پروپیلن ساخته شده است. این بخیه پس از بهبود جای زخم و بسته شدن آن، توسط پزشک یا پرستار برداشته می ‏شود. بخیه غیرجذبی معمولا برای جراحی‏ های بزرگتر یا عمل‏ های باز به کار می ‏رود.

📚 بیشتر بخوانید…       

هر آنچه باید درباره پلی استر بدانید.

ساخت بافت ‏و غضروف مصنوعی

 با پیشرفت علم و تحقیقات بالای محققان، باعث شده تا از مواد پلیمری در بافت غضروف‏ ها در بدن انسان مورد استفاده قرار بگیرد. در بافت غضروف پلیمر‏هایی مثل کلاژن‏ ها و پروتئوگلیکان وجود دارند که به پروتئین ‏ها متصل هستند، این پلیمر‏ها موجب سفت شدن بافت و انعطاف پذیر بودن آن می ‏شود.

همچنین؛ پلیمر‏های بیولوژیکی مانند پلاستیک‏ های بیولوژیکی نیز در تعمیر و بازسازی غضروف استفاده می ‏شود.

ساخت استخوان ‏ها

در استخوان نیز پلیمر ‏‏ها نقش مهمی را ایفا می ‏کنند. استخوان شامل ماتریس پلیمری است که شامل کلاژن هم می‏ شود. کلاژن‏ ها می‏ توانند ساختار استخوان را تشکیل دهند. ماده دیگری که در این پلیمر وجود دارد، هیدروکسی آپاتیت است. این ماده به عنوان مواد معدنی در ماتریس پلیمری وجود دارد و باعث افزایش استحکام و سختی استخوان می ‏شود.

کاربرد پلیمرها در پزشکی

کمک در جذب مواد دارویی

پلیمر‏ ها به دلیل خاصیت گسترده خود به طور کلی و سطحی در دارورسانی به کار می ‏روند. آن‏ها با کمک به رساندن و جذب مواد دارویی به بدن انسان مورد استفاده قرار می‏ گیرند. پلیمر‏ های مورد استفاده در دارورسانی باید ایمن و غیر‏سمی و حلال در آب باشند.

📚 بیشتر بخوانید…       

آشنایی با بیش از ۱۰ کاربرد پلی یورتان در پزشکی

تصفیه خون

 پلیمر‏ ها در تصفیه خون، به عنوان جایگزینی مناسب برای کلیه‏ های مصنوعی هستند. این کلیه ‏ها از پلیمر‏ های نفوذ پذیر برای جداسازی آلودگی‏ ها و مواد اضافی از خون استفاده می ‏کنند و خون تمیز را به بدن انسان بر می ‏گردانند. این پلیمر قابلیت حذف مواد زائد و سمی را از بدن دارد.

نقش پلیمرها در صنعت تجهیرات پزشکی

انواع پلیمر‏ ها

پلیمر‏ ها به دو دسته ‏ی طبیعی و مصنوعی تقسیم می‏ شوند. پلیمر طبیعی، در طبیعت هستند و از طبیعت استخراج می ‏شوند و بر پایه آب هستند. پلیمر ‏های طبیعی را می ‏توان در پنبه، پشم‏، سلولز و پروتئین‏ ها مشاهده کرد. دسته ‏ی مصنوعی پلیمر‏ها را از روغن نفت به دست می ‏آوردند مثل نایلون‏ ها، اپوکسی، پلی استر و پلی اتیلن.

مزایای استفاده از پلیمر‏ها در پزشکی

با توجه به انواع پلیمر‏ ها و خاصیت گسترده آن، این ماده با مزایایی که به همراه دارد، یکی از بهترین انتخاب‏ ها در تولید و طراحی دستگاه‏ های پزشکی است. چند نمونه از این مزایا را نام می ‏بریم:

کارایی راحت با محصول

سطح پلیمری در مقایسه با سطح فلزی، راحتی و سهولت در جا به جایی دارند. سبک وزن بودن پلیمر‏ ها کار با دستگاه‏ ها را برای متخصصان پزشکی ساده تر کرده است.

مقاومت در برابر شوک یا ضربه

 بسیاری از پلیمر ‏ها خاصیت ضد ضربه بودن را دارند، این ویژگی مهم در طراحی دستگاه ‏های پزشکی استفاده می‏شود تا از میزان خطر و آسیب به دستگاه جلوگیری شود.

محلول ضد حساسیت

پلیمر ها جایگزین فلزات آلرژی زا هستند و به جای آن‏ها از پلاستیک‏ های ضد حساسیت استفاده می ‏شود و باعث اطمینان می ‏شود که دستگاه‏ ها ضد حساسیت هستند.

📚 بیشتر بخوانید…       

۰ تا ۱۰۰ رزین وینیل استر | کاربرد های آن

کتاب کاربرد پلیمر در پزشکی

با گسترش استفاده از پلاستیک ‏ها و الاستومر‏ها در دستگاه‏ های پزشکی، اطلاعات کمتری درمورد استفاده از آن و کاربرد‏های پلیمر در دستگاه‏ های پزشکی مانند سیلیکون ‏ها بیوپلیمر‏ها وجود دارد. کتابی با منابع مرجع و جامع در این مورد نوشته شده که مناسب برای مخاطبان بزرگی از جمله متخصصان و دانشمندان، به ویژه کسانی که سعی در تولید دستگاه‏های جدید پزشکی است.

شما می‌‏توانید کتاب کاربرد پلیمر در پزشکی را از سایت های معتبر دانلود کرده و یا خریداری کنید جهت خرید و دانلود کتاب کاربرد پلیمر ها در پزشکی، به وبسایت (sciencedirect) مراجعه نمایید. 

همچنین کتابی در همین زمینه به زبان فارسی به نام کاربرد پلیمرها در پزشکی ، به قلم دکتر محمد ربیعی، چاپ انتشارات امیرکبیر موجود  است که برای خرید آن می‌‌توانید به وبسایت دانشگاه صنعتی امیرکبیر مراجعه کنید.

نقش پلیمر ‏ها در صنعت تجهیزات پزشکی چیست؟

استفاده از مواد پلیمری تاثیر قابل توجهی در تکامل و بهبود پزشکی داشته است. پلیمر‏های بیولوژیکی، مصنوعی و ترکیبی در انواع کاربرد‏های پزشکی از جمله ایمپلنت‏ ها و بخیه ‏ها و سیستم دارورسانی استفاده می‏ شوند.

بسیاری از این مواد جدید، موجب کاهش بیماری ‏های عفونی و بهبود درد را ارائه می ‏دهند و موجب راحتی بیمار و افزایش امید به زندگی در کل دنیا شده است.

به این مطلب امتیاز ‌دهید
3.2/5
به اشتراک بگذارید
مطالب مرتبط
مطالب محبوب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فهرست مطالب

به این مطلب امتیاز ‌دهید
به اشتراک بگذارید